Kattenraskiezer

Rode katten: kater of poes?

Rode (oranje) katten zijn vaker kater dan poes. Het gen voor de rode kleur ligt op het X-chromosoom: een kater heeft er één en is al rood met één rode variant, een poes heeft er twee en moet de rode variant dubbel hebben om helemaal rood te zijn. In 2025 werd ontdekt welk stukje DNA de rode kleur veroorzaakt.

Hoe werkt het?

  • Kater: één X-chromosoom. Zit daar de rode variant op, dan is hij rood. Zo niet, dan niet.
  • Poes: twee X-chromosomen. Met de rode variant op allebei is ze rood. Met de rode variant op maar één ervan wordt ze een schildpad- of lapjeskat, met rode en zwarte vlekken.

Een kater heeft dus maar één rode variant nodig, een poes twee. Daarom zijn er meer rode katers dan rode poezen.

Wat is er in 2025 ontdekt?

Dat het gen voor rood op het X-chromosoom ligt, was al lang bekend, maar niet welk gen het was. In 2025 publiceerden twee onderzoeksgroepen, uit Japan en de Verenigde Staten, tegelijk in het tijdschrift Current Biology dat het gaat om een ontbrekend stukje DNA van ongeveer 5.000 bouwstenen bij het gen ARHGAP36. Daardoor maken de pigmentcellen geen zwart-bruin pigment meer, maar rood-geel. Bij andere zoogdieren komt deze manier van rood worden niet voor. De Japanse onderzoekers vonden dezelfde verandering bij veel rode katten, wat erop wijst dat het één keer is ontstaan.

Rood cypers

Een rode kat met strepen heet in de kleurenlijst van Amivedi, de databank voor vermiste huisdieren, cypers rood. Er is ook cypers lichtrood. Meer over strepen lees je bij cyperse kat.

Welke rassen zijn er in rood?

Rood is een kleur, geen ras. Volgens de FIFe is rood bijvoorbeeld toegestaan bij de burmees en de Europese korthaar. Ook veel gewone huiskatten zijn rood.

In het kort

  • Het gen voor rood ligt op het X-chromosoom.
  • Een kater heeft één rode variant nodig om rood te zijn, een poes twee. Daarom zijn rode katten vaker kater.
  • Een poes met één rode variant wordt een schildpad- of lapjeskat.
  • In 2025 werd de oorzaak gevonden: een ontbrekend stukje DNA bij het gen ARHGAP36.
  • Rood is een kleur, geen ras.

Veelgestelde vragen

Zijn rode katten altijd katers?

Nee, maar wel vaker. Een kater wordt al rood met één rode variant van het gen op zijn enige X-chromosoom; een poes heeft die variant op allebei haar X-chromosomen nodig.

Waarom is mijn kat rood?

Door een ontbrekend stukje DNA bij het gen ARHGAP36 op het X-chromosoom. Daardoor maken de pigmentcellen rood-geel pigment in plaats van zwart-bruin. Dat werd in 2025 ontdekt.

Is een rode kat een ras?

Nee, rood is een vachtkleur. Het komt voor bij gewone huiskatten en bij rassen zoals de Europese korthaar en de burmees.

Wat is een rood cyperse kat?

Een rode kat met strepen in een lichtere en donkerdere tint. In de kleurenlijst van Amivedi heet die kleur cypers rood.